PIERWSZE KROKI PRZEDSIĘBIORCY
- 15, luty 2010
Prędkość, koszty i łatwość rozpoczynania działalności gospodarczej w danym kraju ma niebagatelny wpływ na prowadzenie działalności. Istotne są również takie czynniki, jak przejrzyste prawo i przepisy podatkowe, ale jeżeli procedura rejestracji firmy jest zbyt skomplikowana i kosztowna, to prawdopodobnie nigdy nie będziemy zrobić tego pierwszego kroku.
W rankingu raportu "Doing Business 2010", podsumowującym łatwość prowadzenia działalności gospodarczej na świecie, opracowanym przez Bank Światowy, Polska zajęła 72. miejsce (na 183) i wciąż pozostaje daleko za innymi krajami Europy Środkowej. Na pierwszym miejscu w tabeli podsumowującej rozpoczynanie działalności gospodarczej są Nowa Zelandia, Kanada i Australia. W pierwszej dziesiątce znalazły się również Stany Zjednoczone i Irlandia.
Tabela poniżej przedstawia Polskę na tle najlepszych i najgorszych państw. Pomimo ciągłych reform przeprowadzanych przez polskie rządy, kraj wciąż zajmuje końcowe lokaty w takich zestawieniach.
| Nowa Zelandia | US | UK | Niemcy | Polska | Irak | |
| Zakładanie firmy (pozycja) | 1 | 8 | 16 | 84 | 117 | 175 |
| Ilość etapów | 1 | 6 | 6 | 9 | 6 | 11 |
| Czas (dni) | 1 | 6 | 13 | 18 | 32 | 77 |
| Koszt (% dochodu per capita) | 0,4 | 0,7 | 0,7 | 4,7 | 18 | 75,9 |
| Minimalny kapitał założycielski(% of income per capita) | 0 | 0 | 0 | 0 | 15 | 30,3 |
Źródło: Doing Business 2010 World Bank
4 lata temu, kiedy byłem obcym przybyszem na nieznanym lądzie, podjąłem próbę przebrnięcia przez te procedury i zatrudniłem do pomocy księgowego. Piotr cierpliwie prowadził mnie od jednego urzędu do drugiego, a ku mojemu zaskoczeniu większość personelu w urzędach była przyjazna i chętnie służyła pomocą. Był to dość rozwlekły proces i na każdym etapie musiałem wypełniać kilkustronicowe wnioski. Ale gdzieś za tym wszystkim kryła się logika. Pytanie, z którym borykałem się w każdym urzędzie brzmiało: "Dlaczego nie posiada pan numeru PESEL?" Najwidoczniej, bez numeru nie istniałem. To znaczy, w sensie ścisłym istniałem i stałem tam przed urzędnikami, ściskając w dłoniach mój paszport, prawo jazdy i akt własności w Polsce, ale najwidoczniej bez PESEL-u całe 31 lat mojego życia i życia moich rodziców nie znaczyło nic. Dzięki Piotrowi i stosowanej przez niego strategii, będącej mieszanką próśb, pochlebstw i żartów o obcokrajowcach, udało nam się przebrnąć przez tę mękę.
Cały proces trwał około 6 tygodni i kosztował mnie niemal 3 tys. złotych. Od tego czasu otworzyłem kilka firm i zazwyczaj trwa to około miesiąca, a koszt procesu to 2,5 tys. złotych. Głównym udogodnieniem jest to, że teraz wszystkie dokumenty wnioski (KRS, NIP, VAT i REGON) można składać w jednej placówce (budynek sądu). Chociaż dalej sądzę, że księgowy jest niezbędny na niektórych etapach.
Świętym Graalem procesu rejestracji działalności gospodarczej byłoby to "jedno okienko" - wnioski składałoby się w jednym okienku, angażować drogich księgowych nie byłoby konieczne, poza drobną opłatą nie byłby wymagany minimalny kapitał założycielski, a procedura trwałaby jeden dzień. Po odejściu od okienka byłbyś już biznesmanem. Pomimo pewnego postępu i możliwości wykonywania pewnych czynności rejestracyjnych przez Internet, tym co naprawdę blokuje skrócenie procedury z miesiąca do jednego dnia, jest to każdy urząd znajduje się w osobnej siedzibie. Wszystkie działania rządu koncentrują się na poprawie wydajności pracy tych urzędów, zamiast na zaoferowaniu przedsiębiorcy jednego, dobrze zorganizowanego procesu.